Proces diagnozowania w medycynie chińskiej opiera się na zebraniu szczegółowych informacji o stanie pacjenta poprzez tzw. Cztery Filary Diagnozy. Obejmują one: obserwację (w tym drobiazgową analizę kształtu, koloru i nalotu na języku), słuchanie i wąchanie (ocena oddechu, tonu głosu), szeroki wywiad (obejmujący pytania o sen, trawienie, pragnienie, poty, emocje i cykl menstruacyjny) oraz badanie dotykowe, którego najważniejszym elementem jest diagnoza z pulsu. Terapeuta bada puls na obu nadgarstkach na trzech różnych pozycjach i trzech głębokościach, oceniając ponad 20 różnych jego jakości (np. puls strunowaty, śliski, nitkowaty). Pozwala to na określenie dokładnego wzorca patologii, np. „niedoboru Qi Śledziony” czy „zastoju Qi Wątroby”.
W oparciu o tak postawioną diagnozę (wzorzec syndromu), dobierane są odpowiednie, często łączone ze sobą, narzędzia terapeutyczne, które wykazują skuteczność w regulacji organizmu w stanach przewlekłych:
Akupunktura: Polega na nakłuwaniu specyficznych punktów na ciele cienkimi igłami w celu udrożnienia meridianów, stymulacji lokalnych tkanek oraz regulacji pracy narządów wewnętrznych. Znajduje szerokie zastosowanie w terapii przewlekłych zespołów bólowych, regulacji cyklu miesiączkowego, łagodzeniu napięciowych bólów głowy oraz wsparciu leczenia bezsenności.
Ziołolecznictwo chińskie (Fitoterapia): Medycyna chińska opiera się na złożonych, zindywidualizowanych recepturach. W jednej mieszance znajduje się od kilku do kilkunastu składników roślinnych, a czasem mineralnych. Główne zioło uderza w podstawowy problem, podczas gdy zioła pomocnicze potęgują jego działanie, kierują aktywność leku do konkretnego meridianu lub harmonizują całą formułę. Ziołolecznictwo jest kluczowe w procesie budowania płynów ustrojowych oraz głębokim odżywianiu narządów.
Dietetyka lecznicza: Pokarm traktowany jest jako podstawowe, codzienne narzędzie terapeutyczne. Produkty spożywcze klasyfikuje się pod kątem ich termiki (produkty ochładzające, neutralne, ogrzewające) oraz smaku (kwaśny, gorzki, słodki, ostry, słony). Dieta jest modyfikowana w zależności od konstytucji pacjenta, pory roku i zdiagnozowanego syndromu. Przy wychłodzeniu organizmu (niedobór Yang) zaleca się długo gotowane, rozgrzewające posiłki (np. długo gotowane buliony), eliminując surowe produkty.
Techniki pomocnicze: Terapia bańkami (odblokowująca zastoje w tkance mięśniowej i powięzi), moksoterapia (ogrzewanie punktów akupunkturowych żarzącym się zielem bylicy piołun w celu wzmocnienia energii i rozproszenia zimna) oraz Tui Na (chiński masaż terapeutyczny).
Qigong i Tai Chi: Systemy pracy z ciałem łączące kontrolowany ruch, regulację oddechu i koncentrację umysłu. Mają na celu codzienne harmonizowanie energii pacjenta, stanowiąc stały element profilaktyki.
Leczenie chorób przewlekłych – takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekłe problemy trawienne, zespół przewlekłego zmęczenia czy długotrwały stres – traktowane jest jako proces rozłożony w czasie. Terapia skupia się na odbudowie uszczuplonych rezerw, eliminacji czynników patogennych (takich jak Wilgoć, Wiatr, Zimno lub Gorąco), które wniknęły głęboko do organizmu, oraz przywróceniu naturalnych rytmów fizjologicznych.